Bharotache poschim kinare voilea Goeam thavn ieun akhea Londdon xarant sthaik zal'lo 6,000 voir lok asa. Londdon bondrantlo Goemkar somudai mullak heach lokacho ek vantto.
![]() |
India showing Goa, Daman, Diu and Bombay. © NMM |
Vasco de Gama. © NMM |
15-vea xekddeache survatek Goemkar Indonesiachea mosalea zunveank poinn kortale. Teach xekddeache okhere meren Purtugezamnim Vasco da Gama (c. 1469–1524) khala Afrikecho bhonvaddo kaddun Bharotak ek doriavatt sodun kaddun Europevank fuddarponn dilem. Hantlean mosale, sed, Chini matiechim aidonam ani rotnam melloun ghevpak vatt ugti zali.
![]() |
Portugese naval attack on Goa in 1510. © NMM |
Japana thaun Mozambique meren vistarlolea Purtugalachea purve koddlea samrajeachi Goem rajdhani zali, ani ek kherit Indo-Purtugez sonvskrutaiecho vikas zalo.
Zaite Purtugez tarvotti uxnn-prodexant mele ani haka lagun Goemkar, Purtugez tarvotti porom'poreche vantteli zale. Purtugez tarvamnim te Hindu Mhasagorant Purv Asia, Afrika, Brazil ani Europ bhonvle.
Poileant poilim Goeam ail'lea Inglezam poiki aslo Padri Thomas Stephens (1549–1619). 30 vorsanche piraier tannem Europ soddlem ani urlolem aplem jivit Goeam sarlem.
![]() |
Street Scene in Goa. © NMM |
![]() |
The Sea Ingagment betwixt the Portuges and Dutch near Goa. © NMM |
1700 ani 1784 vorsam
![]() |
Fort Aguada, Goa. © NMM |
![]() |
Goa, Een vermaerde koopstad in het Portugals Indie, aen den mond der rivier Gacis. © NMM |
Kaim vella East India tarvam fattim vetana Goenchea ani Asiechea tarvottiank (hankam Lascars mhonntale) ghetale.
Lascar hem ek farsi utor, ani tem Inglejint ani Purtugejint Lascarim, Europi nhoi tosle tarvotti hea orthan, bhitor sorlem.
Bombaim (atam Mumboi) 1661 vorsa Purtugez
View of Bombay. © NMM |
![]() |
Attack on the Maratha base of Geriah on 13 February 1756 was the first use of an Indo-Portugese force by the British. © NMM |
![]() |
The capture of Geriah, February 1756. © NMM |
17-vea xekddeache okhere thaun East Greenwich hangache baptismache nondnne pormannem Malabar kinare voilea zaitea Bharotiyank chakram koxim Inglanddak haddlolim. Punn khoim thaun tim ailim tem sarkem sodun kaddunk kotthinn. 1660 vorsa ek Navigation Act (doria poinna vixim kaido) ho kaido ghatlolo, tea pormannem fattim ievpi East India tarvancher charant ek vantto hache poros odik Brittix nhoi tosle tarvotti asche nhoi. Ho kaido chalik lailolo mhonn puravo asa, kiteak 1730 vorsa Greenwich hanga kaido moddloleak ottok kel'lo. East India-chea pogar pustokavelean kollta, Capitanvank Indo-Purtugez randpi itle avoddtale ki he randpi ekach dhonia sangata don vo tin pavtti porian Londdon ani East Indies modem doria poinn kortale mhonn.
![]() |
Church of Our Lady of Assumption. © NMM |
Brittix Jeneralank Goenchea jevnnachi ruch lagli, ani tannim zaitea Goemkarank randpi ani sadaronn chakram zaupak Mumboi vhelim. Deptford hanga 1796 vorsa St. Nicholas firgojent Indiaman tarvacher ailolea tera Lascarank ani ek Purtugezak purlole; tanche modem Goemkar asle zait. Zor Deptford hanga Goemkar aslole zalear te King Street, New Street ani Lower Street hea vattharant asle zait, kiteak tea kallar sonvsarantle soglle toreche lok ravpi he roste asle.
Soddun dilole tarvotti
![]() |
Shadwell Basin. © NMM |
![]() |
Skittle-ground at the back of the Royal Sovereign Pub. © NMM |
East India Company-cho adlo sando Lieutenant Colonel R.M. Hughes ani London City Mission hacho vangddi Joseph Salter hannim, hea chodd-xea dubllea lokachi poristhiti polleun tancho
![]() |
The home for Asiatics, Africans, South Sea Islanders and others at West India Dock Road. © NMM |
1869 vorsa Suez Canal ugoddtoch, Afrikecho bhonvaddo kaddinastana soroll Bharotak ani Australiak mottve vatten tarvank poinn korunk mell'lem. Brittix India Steam Navigation Company (BISNC) tosleo kom'poneo hache adinch Hindu Mhasagorant poinn korpi tarvancher Goemkarank sirviso ditaleo, teo atam tankam Suez vatten Londdon vochpi poinnancher-ui vaprunk lagle. Haka lagun Londdon bondrant vochpi P&O tarvancher vavurtolea tarvotteanchea ankddeak hea-i tarvotteancho ankddo zoddlo.
Borovpi sangtat: Isle of Dogs hanga 1872 vorsa Lascar, chakram ani aya (bhurgeancheo norsi) aslim, ani thoim Goenchem urrak melltalem mhonn. Ratcliffe lagsarcho, Limehouse Basin fattlean, ho sogllo vatthar Lascarank avddichi suvat zaun asli. Tanche poikiche kaim dadle thollavea Brittix bailam kodde kazar zale ani Mile End Old Town hanga ravtale. Commercial Road hanga St. Mary's ani St. Michael's igorzank vetale zait.
Inglanddant ravpi poilem kuttumb mhonn Mascarenhas familik vollkotat; tim Momboiche vatten hanga ailolim ani Martham Street, East Ham hanga ravtalim. Tanchim tegam bhurgim East London hanga zolmol'lim. Shri Mascarenhas bhasancho profsor aslo, ani tachi bail vistid xinvpinn asli.
Him Goemkaram Grove Crescent Road hangasor St. Francis of Assisi igorjek misak vetalim zait. Xarachea chodd girest vattharant sumar so vo sat bailo bhaddeachea ghorant ravtaleo. Him Catholic Goemkaram Bloomfields Street, Moorfields hangachea Roman Catholic kopelak dor Aitara chukoinastana misak vetalim.
Ho poilincho Goemkar somudai il'lo il'lo korun Purv Londdonachea sadea lokanchea zomeant misllun gelo, ani 20-vea xekddeache survatek ek kherit somudai koso urunk na.
1881 vorsa Peninsula & Oriental (P&O) lainicho nimanno thambo (terminus) Southampton thaun Londdon haloilo. Tea vorsacho lokgonnti vako Londdon bondrachea Goemkar Lascar jonosonkhient javpi bodola vixim moladik nazuk mahiti dita. Soglle sangata mellun 55 voir Goemkar Lascar Londdon bondrachea chear tarvancher asle – tanche poiki P&O-chim tin tarvam. He chodd-xe Goenchea dolala vorvim Mumboi sirvisec lailole. Familinchea itihasachea obheasantlean kaim zonnancho Goeantlo mull ganv sodun kaddum-ieta. P&O Londdon thaun Bharotak vo Australiak vochpi aplea tarvancher Goenkarank vhoddle sonkhien gheit ravle.
Eke bazuk posre ani dusre vatten St. Katharine's Docks hache gudanv aslolo St. George's Street, Asiechea tarvotteanche avddicho vatthar. Hanga 1888 vorsa eka Goemkaran Cartwright Street, Katharine Building-ant ek flett bhaddeak ghetlolem dista.
1901 vorsa ghetlole lokgonntint Londdonachea Goemkar Lascarancho vaddlolo ankddo dakoila. Londdon bondrant 120 Goemkar tarvotti asle, zanche modle Albert Docks P&O tarvancher 104 zonn asle.
BISNC kom'ponin soit Goemkarank Hindu Mhasagora bhonvtonnim aplea ofisamnim karkun
British India Steam Navigation Company East Africa Coast Service. © NMM |
![]() |
Zanzibar and shipping taken from HMS London, in 1875. © NMM |
He fotto 1875 vorsa Zanzibar hanga HMS London hea tarva voilean kaddlole. 1881 vorsa hea Royal Navy mukhel tthanneachea tarvar atth Goemkar asle. Tachea daveak asa tem HMS Malacca; tacher-ui Goenkar asle.
1891 vorsa Duncan Mackinnon (William Mackinnon hacho putnno) hannem 81 tarvanchea tanddeacho karbar hatim ghetlo. Mackinnon hannem Purv Afrikechem tarvanchem mukhel tthannem Zanzibar thaun Mombasa vhorun Bharot ani Purv Afrika modlea poinnancho ankddo vaddoilo.
BISNC hankam Goemkaranchem visvaxiponn itlem manovlem ki Purv Afrika kocheri choloupak Goemkar stafacher visvas dovrunk lagle.
![]() |
Dhow anchorage in Mombasa. © NMM |
1890 tem 1895 meren, jednam Brittix vosnnuki sorkaran Purv Afrikent IBEAC tabeant ghetlem, tednam Goemkarank vosnnuki proxason sevent ani Purv Afrika ttelegraf ofisamnim sirvisek lavpachem dhoronn apnnaun zal'lem.
Khorem mhollear, 1890 vorsa bhitoruch Mombasant 160 Goemkar dhokeachea ani bondrachea karbarantlea vavrant fatticho konno koxe aslole.
Jednam East African Railways & Harbours (EAR&H) hachi ievzonn vosahoti sorkaran suru keli tednam Goemkarank tantum karbari ani proxason sevok mhonn ghetle.
![]() |
Engines of the East African Railways (EAR). © NMM |
Report for Smith Mackenzie & Co. © NMM |
Londdon bondrant mhazhuzam modlea vorsamnim BISNC ani P&O tarvancher, ani dusrea mhazhuza uprant thaun 1960 doxoka meren P&O tarvancher Goemkar tarvotti iet asle. 1960-chea doxokant Afrikent svotontrai chollvollik lagun Kenya, Uganda ani Tanzania proxasoki sevent Goemkaram bodlek Afrikanank gheunk lagle. Purv Afrikent aslolea, Brittix pasport ghetlolea Goemkarank to prodes soddcho poddlo, ani 1967 vorsa uprant bhair vochpeancho ankddo vaddot gelo. Hakach 'Exodus' (nirgomon) mhonnunk lagle. 1972 vorsa Goemkarank Uganda thaun dhanvddaile dekhun Londdon xaracho Goemkar somudai anik vaddlo, zor-ui tantlim zaitim zonnam Canada vochun ravlim.
Aiz Londdon bondrant ravpi Goemkaram chodd-xim Purv Afrika thaun ailolim. Punn tanche
![]() |
Goan Cuisine, Plumstead. © NMM |
Londdon somudai 98% Catholic ani Inglez uloupi, ani somudaiachea 90% von odik lokak Afrike kodde itihasik sombond asat. Hache urfattem, Goeantlo lok aiz:
Goemkar somudai choddant chodd modheom vorgachim aslolean, xarachem kendr (zoim chodd-xim survatek ravlolim) soddun bhailea vattharant vochun ravunk sodit aileant.